Elikadura eta osasuna Bizkaian: iraunkortasunerako erronkak eta aukerak

Bizkaian elikatzeko dugun modua gure osasun, ekonomia eta lurraldearen iraunkortasunerako zutabe bat da. Gure nekazaritzako elikagaien sektorea funtsezko motorra bada ere, egungo ereduak erronka garrantzitsuak ditu aurrean: ingurumen-inpaktua, elikagai osasungarriak eskuratzeko desberdintasunak, etab.

Zelan bihur ditzakegu erronka horiek aukera edo abagune? BBK Kunan, Bizkaiko gizarte berrikuntzarako gunean, erantzuna lankidetzan dagoela uste dugu. Horregatik, aldaketa kolektiboa bultzatzen dugu elikadura-etorkizun bidezkoagoa eta erresilienteagoa eraikitzeko, eta elikaduran jarri genuen arreta 2025erako ardatz estrategiko gisa.

Zatoz gurekin Bizkaiarentzat etorkizun osasuntsuagoa sustatzen ari diren erronka nagusiak eta irtenbide berritzaileak esploratzera.

 

Elikaduraren eta osasunaren erronka nagusiak Bizkaian

Gure elikadura-sistema eraldatzeko, lehenik eta behin aurrean ditugun oztopoak ulertu behar ditugu. Bizkaian, erronka horiek elkarri lotuta daude, eta begirada integrala behar dute irtenbide eraginkorrak eta iraunkor edo jasangarriak topatzeko.

Eskuratzea eta desberdintasuna

Pertsona guztiek ez dute erosketa-saski osasungarri bat eskuratzeko erraztasun bera. Hainbat faktorek, hala nola produktu freskoen prezioak, zenbait eskualdetan bertoko saltokirik ez egoteak edo janaria prestatzeko asti gutxi izateak elikadura-arraila sortzen dute. Desberdintasun horrek zuzenean eragiten du herritarren osasunean, elikagai ultraprozesatuen mendekotasuna areagotuz eta, horrekin batera, gaixotasun kronikoen arriskuak areagotuz.

Elikadura-sistemaren ingurumen-eragina

Elikagaiak ekoizteko, prozesatzeko eta garraiatzeko moduak ingurumen-aztarna esanguratsua du. Banaketa-kate luzeek areagotu egiten dituzte CO₂ emisioak; ekoizpen-eredu intentsibo batzuek, berriz, lurzorua degradatu eta ur-kantitate handiak kontsumitzen dituzte. Gainera, elikagaiak alferrik galtzea, etxeetan zein industrian, arazo larria da etika eta ingurumen aldetik, premiaz planteatu beharreko arazoa.

Elikadura-ohituretan aldaketak

Egungo bizi-erritmoak hain orekatuak ez diren dietetara aldatu du gure bizimodua, azukre, gantz ase eta nutrizio-balio txikiko elikagaien kontsumo handiarekin. Aldaketa horrek gure osasun indibidualari eragiteaz gain, gure ohiko kultura gastronomikotik, sasoiko eta hurbileko produktuetan oinarritutako hartatik, urruntzen gaitu. Joera hori iraultzea funtsezkoa da ongizate kolektiboa hobetzeko.

Bizkaia jasangarrirako irtenbide eta estrategia berritzaileak

Erronka horien aurrean, aukeraz betetako bidea eskaintzen digu gizarte-berrikuntzak. Bizkaian, beste elikadura-eredu bat ‒lankidetzan, jasangarritasunean eta ongizate kolektiboan oinarritua‒ posible dela frogatzen duten irtenbideak bultzatzen ari dira.

Bertokoa eta ekologikoa den ekoizpena sustatzea

Sistema eraldatzeko gakoetako bat gure elikagaien jatorriarekin berriro konektatzea da. Bizkaiko bertoko nekazari eta ekoizleei laguntzeak produktu freskoagoak eta sasoikoagoak bermatzeaz gain, garraioari lotutako karbono-aztarna murriztu egiten du. Nekazaritza ekologikoa eta hurbileko merkatuak sustatzeak gure bertoko ekonomia indartzen du eta jaten dugunaren gaineko kontrola itzultzen digu.

Hezkuntza eta gizarte-kontzientzia

Benetako aldaketa ezagutzarekin hasten da. Gizarte-berrikuntzarako beharrezkoa da herritarrak hezi eta kontzientziatzea ere dieta osasungarri eta jasangarri baten garrantziaz. Ekimen batzuk (sukaldaritza-tailerrak, ikastetxeetako hezkuntza-programak, elikagaiak alferrik ez galtzeko kanpainak…) tresna indartsuak dira pertsonak ahalduntzeko eta ohitura-aldaketa jasangarria sustatzeko.

Teknologiak eta aliantzak gizarte-berrikuntzan

Teknologia eta lankidetza aldaketa-eragile handiak dira. BBK Kunatik aliantzak bultzatzen ditugu enpresen, erakundeen, akademiaren eta herritarren artean irtenbide berritzaileak elkarrekin sortzeko. Horren barruan sartzen dira laboreak optimizatzeko eta elikagaien alferrik galtzea murrizteko teknologia berriak erabiltzea, ekoizleak kontsumitzaileekin zuzenean konektatzen dituzten plataforma digitalak sortzea eta elikadura jasangarria guztiontzat eskuragarriagoa egitea.

Komunitatearen zeregina eta gizartearen parte-hartzea

Elikadura-sistema eraldatzea ez da adituen edo erakundeen zeregina bakarrik. Aldaketa sakonena ekintza kolektibotik eta pertsona bakoitzaren konpromisotik sortzen da. Bizkaian, gure komunitatearen indarra da etorkizun osasungarriagoa eta jasangarriagoa eraikitzeko osagai nagusia.

BBK Kunaren ekimenak

BBK Kunan, berriz, sendo sinesten dugu lankidetzaren ahalmenean. Irtenbideak irudikatzeko eta garatzeko herritarrek, enpresek, erakundeek eta mundu akademikoak bat egiten duten topagune gisa jokatzen dugu. Topaketen, baterako sorkuntza-proiektuen eta ideia-laborategien bidez, elkarrizketa eta baterako ekintza errazten ditugu. Gure helburua aliantza horiek aktibatzen dituen katalizatzailea izatea da, Bizkaiko elikadura-etorkizunari buruzko ideiarik onenak errealitate bihur daitezen.

Zelan inplikatu elikadura-eraldaketan

Zure parte-hartzea funtsezkoa da, eta era askotara lagundu dezakezu: zure eguneroko erosketan bertoko produktuak aukeratuz, etxean elikagaiak alferrik galtzea murriztuz, BBK Kunatik bultzatzen ditugun topaketa eta tailerretan aktiboki parte hartuz, etab. Ekintza txiki bakoitzak, gainerakoenei gehituta, sekulako inpaktua sortzen du. Elkarrizketa honetan parte hartzera eta zure ikuspegia batzera gonbidatzen zaitugu, Bizkairako gura dugun elikadura-eredua elkarrekin eraikitzeko.

Bizkaia osasungarriago eta jasangarriagorantz

Bizkaian elikadura-sistema bidezkoagoa, osasungarriagoa eta jasangarriagoa lortzeko bidea abian da. Aurrez aurre ditugun erronkak, egia esan, berritzeko eta elkarlanean aritzeko aukera paregabea dira. Eraldaketa ez da irtenbide bakar batetik etorriko, ekintza kolektibo askoren baturatik baizik.

BBK Kunatik gure konpromisoa da konexio horiek gertatuko diren topagunea izaten jarraitzea, benetako inpaktua sortuko duten proiektuak bultzatuz. Aldaketa honen parte aktibo izatera gonbidatzen zaitugu, eta Bizkaian elikadurarentzat gura dugun etorkizun inspiratzailea guztion artean eraikitzera.